Veelgestelde vragen over het Broodfonds

Is een broodfonds een soort verzekering?

Een broodfonds is geen verzekering, maar een groep ondernemers die onderling afspraken maken om elkaar bij arbeidsongeschiktheid een inkomen te schenken. Een broodfonds heeft een ander doel en andere uitgangspunten dan een verzekeraar.
De meest opvallende verschillen met een verzekering zijn kleinschaligheid, betaalbaarheid en transparantie. Je maandelijkse inleg voor het broodfonds komt op je eigen bankrekening en het (spaar)saldo blijft - na aftrek van schenkingen - van jou. Bij vertrek uit het broodfonds kun je het tegoed meenemen.
Het broodfonds is opgezet voor en door ondernemers, ieder lid heeft een stem en bepaalt samen met de andere deelnemers wie er bij het broodfonds wordt toegelaten.

Wat kost de oprichting van een Broodfonds?

Ieder broodfonds richt een vereniging op, die wordt ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.De eenmalige opstartkosten zijn € 250,- per deelnemer bij nieuwe groepen. Langer bestaande broodfondsen hanteren soms een ander bedrag. Ga je meedoen aan het broodfonds dan betaal je dit.
Daarnaast is er een maandelijkse contributie van € 10,- per deelnemer. Deze kosten maak je over naar je eigen broodfonds. Van de € 250,- eenmalige inschrijfkosten is € 40,- voor je eigen broodfondsvereniging en € 210,- gaat naar de BroodfondsMakers, die de oprichting in goede banen leiden en de administratie voor de groep opzetten.

BroodfondsMakers begeleiden bij het opzetten van de vereniging en het bestuur, het openen van alle bankrekeningen en BroodfondsMakers verrichten de administratie. Kortom alles wat nodig is om een nieuw groep te laten functioneren. Uit de € 10,- maandelijkse contributie worden de doorlopende kosten betaald: verenigingskosten, bankkosten en administratie.

Wat doen de BroodfondsMakers van mijn bijdrage?

De BroodfondsMakers hebben het broodfondsconcept ontwikkeld en blijven het verbeteren met trainingen voor besturen en deelnemers en met advies en expertise-ontwikkeling.
Ze begeleiden de nieuwe broodfondsgroepen en helpen de nieuwe verenigingen bij het opstellen van hun statuten en reglementen. De BroodfondsMakers doen presentaties, geven adviezen, volgen de regelgeving en beantwoorden vragen van deelnemers.
Zodra een deelnemer ziek wordt regelt de administrateur van de BroodfondsMakers de schenkingen, na een akkoord van het broodfondsbestuur. De administrateur controleert daarnaast of de maandelijkse inleggen op de rekeningen staan en maakt het jaarverslag.

Wat is een buffer?

De deelnemers storten de maandelijkse inleg op hun individuele broodfondsrekening. Als er niemand ziek wordt, loopt het tegoed van de individuele bankrekening op. Er is een maximale buffer dat op je betaalrekening komt te staan. Het is namelijk onnodig om onbeperkt geld op te potten. Het maximum op iedere Broodfondsrekening is 36 maal de maandelijkse inleg. overzicht-schenkingsniveau
De automatische overschrijvingen gaan door maar, het overschot wordt aan het eind van het jaar teruggeboekt. Bij vertrek uit een broodfonds neem je het saldo dat op dat moment op je broodfondsrekening staat mee, nadat er aan alle onderlinge verplichtingen is voldaan.

Hoe zit een Broodfonds juridisch in elkaar?

Juridisch is een broodfonds een informele vereniging. Dat is een vereniging met een bestuur, statuten en een reglement waarin alle afspraken zijn vastgelegd. Een informele vereniging wordt ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en kan zonder tussenkomst van een notaris worden opgericht.
De leden leggen de afspraken van hun broodfonds vast in een in een reglement en tekenen allemaal een lidmaatschapsovereenkomst. Minimaal een keer per jaar komt het broodfonds bij elkaar voor de algemene ledenvergadering.

Hoe zit een broodfonds fiscaal in elkaar?

De maandelijkse inleg die je naar je eigen broodfondsrekening overmaakt, is onderdeel van je privé vermogen. De inleg is dus geen kostenpost en is niet aftrekbaar. Het saldo van je broodfondsrekening moet worden opgegeven in box 3. Als je vermogen meer dan € 21.330 bedraagt (situatie 2016) dan moet daarover belasting worden betaald. Het belastingtarief voor box 3 (vermogen, waaronder spaargeld) is 1,2% per jaar.

Als je schenkingen uit je broodfonds ontvangt, betaal je daar geen inkomstenbelasting over, want schenkingen zijn geen inkomen. Om dezelfde reden zijn de schenkingen die je zelf doet aan iemand in je broodfonds niet aftrekbaar van je inkomen. De gedane schenkingen zijn ook geen bedrijfskosten, ontvangen schenkingen zijn geen bedrijfsopbrengsten.

Schenkbelasting
Alleen over schenkingen boven € 2122 (situatie 2016) per jaar moet de ontvanger schenkbelasting betalen. In een broodfonds gaat het in een belastingjaar om alle schenkingen van één deelnemer aan één arbeidsongeschikte deelnemer (persoon schenkt aan persoon). Voorbeeld: Een zieke die 2000 euro per maand ontvangt, krijgt van veertig deelnemers gemiddeld 50 euro per maand: dat is gemiddeld 600 euro per persoon, per jaar.

Voor de Belastingdienst tellen samenwonenden en gehuwden (fiscaal partners) als één schenker. Zij mogen samen maximaal €2122 per jaar belastingvrijschenken aan iemand. Over het bedrag boven die € 2122 moet de ontvanger dertig procent schenkbelasting betalen. Dit kan alleen gebeuren in een klein broodfonds, dat veel langdurige ziektegevallen kent. In de praktijk is dit nog niet gebeurd, want alle groepen groeien door naar de veertig deelnemers.

Aftrekbaarheid maandelijkse bijdrage
Het geld dat je maandelijks op je eigen broodfondsrekening opzij zet - bijvoorbeeld € 45,-, € 67,50 of € 90,- - is geen premie maar spaargeld, dat meetelt voor het eigen vermogen in box 3. De schenkingen aan zieke deelnemers zijn ook niet aftrekbaar.

Hoe belangrijk is de samenstelling van een Broodfonds?

De beste manier om de risico's van arbeidsongeschiktheid te spreiden is een divers broodfonds. Een groep die voor het grootste deel uit vijfenvijftig-plussers bestaat loopt een ander risico dan een groep met een diverse leeftijdsopbouw. Vijfenvijftig-plussers zijn niet vaker ziek dan jongeren, maar wel langer.

Een broodfonds van filmmakers of tekstschrijvers kent weinig risico’s. Broodfondsen met veel deelnemers uit zware lichamelijke of risicovolle beroepen zoals de bouw of beveiliging kunnen aanvullende afspraken over preventie en veiligheid opnemen in hun reglement.
Dankzij de kleinschaligheid kunnen mensen in zulke beroeps-broodfondsen prima rekening houden met de risico’s van hun werk. De hele groep beseft welke gevaren moeten meewegen en iedere deelnemer kent de veiligheidscodes en cursussen die het risico op ongevallen en letsel kunnen verkleinen

Praktische vragen bij arbeidsongeschiktheid

Wat gebeurt er als ik arbeidsongeschikt word?

Schenkingen van je broodfonds krijg je als je een lange periode geen inkomen hebt door arbeidsongeschiktheid. Als je langdurig ziek dreigt te worden, meld je dat bij je bestuur. Het bestuur meldt aan de leden dat er een zieke is, wie dat is en welke schenking wordt gedaan.
Na het verstrijken van de eigen risicoperiode (meestal een maand), krijg je van iedere deelnemer in je broodfonds een kleine schenking. Alles bij elkaar is dat het bedrag waarvoor je hebt ingetekend.

Je kunt je voor vijftig procent en honderd procent ziek melden.

Wat als er meer dan 5 mensen arbeidsongeschikt worden?

Er kunnen meerdere arbeidsongeschikten tegelijk in een broodfonds zitten. De ziektepercentages onder ondernemers en in de broodfondsgroepen liggen heel laag. Als er in een broodfonds toch langere tijd veel meer mensen ziek zijn, dan wordt eerst de maandelijkse inleg aangesproken en dan de buffer (het geld dat deelnemers maandelijks opbouwen op hun individuele rekening voor hun broodfonds).

De broodfondsen doen het heel goed: in 2015 werd bij toen 166 broodfondsen in totaal:

€ 4.820.546,- door alle leden ingelegd

€ 1.368.269,- gezamenlijk geschonken aan zieken

Werd vier keer zoveel ingelegd als nodig was om te schenken

Was het gemiddelde ziektepercentage 1,27% 

Er zijn broodfondsen die al aantal jaar geen zieken hebben gehad, maar ook zijn er broodfondsen die soms wel 5 zieken hebben. Ook al is het gemiddelde ziektepercentage laag: zieken houden zich niet aan gemiddelden.
Een broodfonds zou in zeer uitzonderlijke gevallen toch te maken kunnen krijgen met een ongelukkige spreiding van zieken. Voor die kleine kans dat een broodfonds met de inleg en opgebouwde buffer een van zijn zieken geen volledige schenking meer kan geven, hebben de Broodfondsmakers de broodfondsalliantie ontwikkeld.
Met de broodfondsalliantie steunen broodfondsen elkaar onderling als een van de groepen pech krijgt en toevallig net meer zieken heeft dan de andere broodfondsen. De kans dat dit gebeurd is erg klein, maar met de broodfondsalliantie zullen broodfondsleden toch hun schenking krijgen. Je inkomen bij ziekte is bij een broodfonds gegarandeerd!

Hoe lang kun je schenkingen krijgen uit je Broodfonds?

Een broodfonds schenkt maximaal twee jaar aaneengesloten aan een langdurig zieke. Onderzoek van TNO toont aan dat 99 procent van de arbeidsongeschikte ondernemers die met ziekte te maken krijgt binnen twee jaar weer aan het werk is. Wie langer uit de roulatie is, moet overwegen of voortzetting van het bedrijf nog wel haalbaar is.
Mensen die na twee jaar broodfonds een inkomen nodig hebben, kunnen een Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) afsluiten. Met een wachttijd van twee jaar sluit zo’n verzekering aan op een broodfonds. Premies zijn met zo’n lange wachttijd doorgaans goedkoper dan verzekeringen die direct of na een maand uitbetalen

Ontvang je bij zwangerschap ook schenking uit je Broodfonds?

Bij het wegvallen van inkomen door zwangerschap kan geen beroep worden gedaan op het Broodfonds. Het Broodfonds is alleen voor wegvallen van inkomen uit je bedrijf bij arbeidsongeschiktheid. Bij zwangerschap kan gebruik worden gemaakt van de ZEZ regeling, Zelfstandig en Zwanger-regeling (ZEZ). Deze kun je aanvragen via het UWV. De regeling houdt in dat je 16 weken een uitkering ontvangt op ongeveer bijstandsniveau (6 weken voor het moment dat je uitgerekend bent en 10 weken erna). Als er complicaties optreden bij de zwangerschap waardoor je langer niet kunt werken, is het wel mogelijk om een schenking bij het Broodfonds aan te vragen.

Meer antwoorden op vragen

Meer vragen en antwoorden kun je lezen op de website van de BroodfondsMakers het overkoepelende orgaan van alle broodfondsen in Nederland.